Byd Mathemategol

Byd Mathemategol – Canllaw i Athrawon

Beth ydyn nhw? Cyfres o ddeg ymchwiliad mathemateg, a luniwyd ar ran RhGMB Cymru yn Haf 2020, i helpu ysgolion yn ystod y cyfnod clo.

Ar gyfer pa oedrannau y mae nhw? Mae’n amrywio o B7-B13 – gweler isod.

Pa fformat ydyn nhw? Yn nodweddiadol:

1. fideo yn cyflwyno’r byd

2. taflen gwestiynau i fyfyrwyr ei archwilio

3. taflen atebion i athrawon

Mae’r fideos yn Saesneg. Mae’r taflenni ar gael mewn fersiynau Saesneg a Chymraeg. Cafodd yr adnoddau eu creu gan ymchwilwyr mathemateg ac eraill ledled y byd, ac mae’r union fformat yn amrywio yn ôl pwy a’i cynhyrchodd.

Pa un ddylwn i ei ddewis os mai dim ond amser ar gyfer un sydd gen i? Mae’n dibynnu beth ydych chi eisiau. Gall pob blwyddyn ddechrau ar #8 Byd Milfeddyg Gwallgof, ond mae’r syniadau’n mynd yn fwyfwy dwys. Mae’r cwestiynau yn #2 Cyfuniadeg yn ddiddorol ac yn hawdd cymryd rhan. Mae bydoedd #3 a #5 o’r Almaen yn ddiddorol ac wedi’u hesbonio’n glir. Mae #10 ‘Gwahaniaeth’ yn dda i B13 sy’n hoffi straeon a chwarae ar eiriau, gyda rhywfaint o fathemateg ar yr ochr. Efallai y bydd bydoedd #6, #2 neu #7 yn helpu, ymhlith pethau eraill, i fynd i’r afael â stereoteipiau mewn mathemateg. Ond un farn yn unig yw hon ac efallai na fydd yn cyfateb i’ch un chi.

Ble alla i ddod o hyd iddyn nhw? Rhoddir y dolenni fideo isod ar ddiwedd y disgrifiadau adnoddau. Mae’r holl daflenni yn Saesneg a Chymraeg ar gael ar yma.

Beth yw’r manylion? Yn y tabl isod mae Mynediad yn amcangyfrif isafswm blwyddyn ysgol lle gallai myfyrwyr fynd i’r afael â rhai o’r cwestiynau yn yr ymchwiliad – ond er mwyn deall yr atebion yn llawn efallai y bydd angen lefel uwch.  Ac mae myfyrwyr yn amrywio’n fawr!

Gwyliwch y fideo ragarweiniol a baratowyd gan Dr Ian Roberts, Prifysgol Charles Darwin (Awstralia) a weithiodd yn garedig gyda’r RhGMBC i roi’r gyfres gyfan at ei gilydd.
#Byd
Mynediad
Description
1Ffactor
B7
Dewch o hyd i rifau gyda’r mwyafrif o ffactorau; darganfyddwch rifau palindromig yn systematig. Nid yw’r fideo 5 munud yn hanfodol. O Awstralia. Fideo
Fideo Taflenni
2Cyfuniadeg
B7
Pedwar cwestiwn i’w hymchwilio: dyddiadau gyda digidau penodol; niferoedd y mae eu swm yn 8;          llwybrau ar gyfer robot ar fwrdd gwyddbwyll; a chwestiwn clasurol am agor a chau drysau. Mae’r fideo 1 awr yn mynd trwy’r cwestiwn cyntaf ac yn archwilio’r ail gan ddefnyddio diagramau Venn. O’r DU.. Fideo Taflenni
3Oracl
B10
Cyfres o gwestiynau sy’n ymchwilio i debygolrwydd gwahanol ganlyniadau wrth glymu rhaffau gyda’i gilydd ar hap. Er y gellir deall y cwestiwn yn B7, bydd angen lefelau uwch o fathemateg i wneud cynnydd, gan ddefnyddio fformiwlâu ailadroddus yn y pen draw. Mae’r fideo 8 munud yn esbonio’r sefyllfa’n glir ac yn ateb y cwestiwn cyntaf. O’r Almaen. Fideo Taflenni
4Triciau Cardiau
B10
Mae’r rhain yn archwilio tri thric cardiau, pob un wedi’i ddangos yn ei fideo ei hun (9, 12 a 4 munud). Mae’r cyntaf yn cynnwys delio â nifer o bentyrrau dro ar ôl tro, ac yn rhyfeddol mae’r drefn ar y diwedd yn cael ei chadw; mae’r ail yn gamp sydd wedi’i hen sefydlu lle mae’r unfathiant y cerdyn yn cael ei bennu o bedwar cerdyn arall; y trydydd yw “datgeliad 3 cherdyn” yn seiliedig ar sifftio’r dec dro ar ôl tro nes bod tri cherdyn yn unig ar ôl. O’r Almaen Fideo 1 Fideo 2 Fideo 3 Taflenni
5Checkerboard
Y10
Ymchwiliad i dynnu cownteri o fyrddau gwyddbwyll, o dan amrywiol reolau. Mae’r fideo 11 munud yn esbonio’r sefyllfa yn glir ac yn rhoi arweiniad. O’r Almaen. Fideo Taflenni
6SDR
B12
Ymchwiliad i ‘Systems of Distinct Representatives’. Dangosir y diffiniadau haniaethol o’r rhain yn y fideos, ond mae’r cyflwynydd wedyn yn eu hesbonio trwy esiampl. Mae’r fideo 6 munud yn rhoi trosolwg cyn mynd i’r afael â’r deunydd mewn dau faes: sefydlu partïon; a chwarae gêm haniaethol. O’r UDA.Fideo Taflenni
7Topoleg
B7
Cyflwyniad i syniadau topolegol. Esbonnir y rhain yn y fideo 24 munud. Yna mae’r 5 tasg yn gofyn i’r myfyrwyr nodi siapiau sy’n wahanol yn dopolegol; nodi siapiau sy’n cyfateb i gromliniau caeedig syml; ymchwilio i gysylltu 3 tŷ â dŵr, trydan a nwy; ymchwilio i ba graffiau y gellir eu tynnu heb godi’ch ysgrifbin (cylchedau Euleriaidd); a dod o hyd i gylchedau byrraf i bostmon. O’r DU. Fideo Taflenni
8Milfeddyg Gwallgof
B7
Mae hwn yn ystyried y sefyllfa lle mae gan Filfeddyg Gwallgof beiriant a all drawsnewid casgliadau penodol o anifeiliaid yn gasgliadau eraill. Nid yw’r fideo 1 munud yn angenrheidiol, ond mae’n ddiddorol gweld crëwr yr adnoddau yn Texas. O’r UDA.. Fideo Taflenni
9Stribedi Möbius
B7+
Mae’r adnodd hwn yn archwiliad o stribedi Möbius, fel y’u gelwir. Da ar gyfer myfyrwyr sy’n hoffi gweithgareddau ymarferol, ac wedi’u seilio ar fideo YouTube gwych sy’n bodoli eisoes. O’r DU.
Fideo Taflenni
10Mae hwn yn stori gyda phroblemau mathemateg wedi’u gwreiddio, yn archwilio Calcwlws Terfynol, a chael myfyrwyr i weld ei ddefnyddioldeb a thebygrwydd i Galcwlws cyffredin. Nid yw’r fideo 1 munud yn angenrheidiol, dim ond dangos y cyflwynydd. O’r DU
Fideo Taflenni

Unrhyw gwestiynau neu adborth, cysylltwch â fmspwales@swansea.ac.uk